TIÊN ĐOÁN HAY TRÙNG HỢP NGẪU NHIÊN?
Trong mấy thập niên gần đây, chúng ta đã chứng kiến nhiều hiện tượng thiên văn kỳ thú mà các nhà khoa học đã dự đoán khá chính xác trước nhiều ngày, thậm chí nhiều tháng (thí dụ, các hiện tượng nhật thực hoặc nguyệt thực, sự xuất hiện các sao chổi lớn trong hệ Mặt trời, đặc biệt sự kiện 21 mảnh vụn của sao chổi Sumaker-Levy 9 đâm vào sao Mộc từ ngày 16-7 đến ngày 22-7-1994). Những điều dự đoán như vậy có vẻ phù hợp với trực giác vì nhiều người vẫn tin là mọi biến cố của thiên nhiên luôn xảy ra theo một lược đồ có thể được tính toán. Trong khi đó, việc tiên đoán một sự kiện về con người hay xã hội nói chung lại được coi là rất kỳ lạ, dễ bị bác bỏ vì mâu thuẫn với quan niệm của nhiều người. Tuy vậy, việc tiên đoán số phận của mỗi cá nhân cũng như các biến cố xã hội đã được chú ý đến từ hàng ngàn năm nay và vẫn đang là một đề tài rất hấp dẫn.
Hầu hết các cách tiên đoán tương lai nói chung đều thuộc một trong hai dạng cơ bản là dựa vào một nền tảng lý thuyết nào đó (khoa học hay giả định) hoặc chỉ xuất phát từ cảm nhận chủ quan của con người (“tiên tri” hay “linh cảm”). Các kết quả dự đoán về thiên nhiên cũng như xã hội bằng tiên tri hoặc linh cảm luôn gây nên sự khó hiểu cao độ vì nếu đúng vậy thì hàng loạt câu hỏi hóc búa sẽ phát sinh: Thông tin về tương lai được lấy từ đâu? Phải chăng mọi sự cố nói chung trong tương lai đã được chương trình hoá ở một mức độ nhất định? Con người thu nhận và giải mã thông tin theo cơ chế nào? Sức mạnh tiềm ẩn nào điều khiển sự phát triển của thiên nhiên và xã hội?...
Mặc dù việc dự đoán tương lai bằng tiên tri hết sức bí ẩn nhưng lại được thực hiện có chủ ý, dễ được theo dõi và kiểm soát trong thực tế do người tiên tri có thể chủ động khai thác khả năng tiềm ẩn của mình. Trái lại, các trường hợp tiên đoán bằng linh cảm dễ bị coi là sự trùng hợp ngẫu nhiên vì các lý do sau đây:
- Người đưa ra dự đoán không có khả năng gì đặc biệt thường ngày;
- Điều dự đoán phát sinh một cách ngẫu nhiên và ít gây ra sự chú ý;
- Các thông tin dự đoán thường ở dạng khái quát, ít khi trùng khớp hoàn toàn với những gì sẽ xảy ra.
Khi bàn về sự tiên đoán bằng linh cảm, người ta thường nói đến nhà văn Mỹ Morgan Robertson. Năm 1898, ông đã viết một cuốn tiểu thuyết nói về con tàu Titan với trọng tải 75.000 tấn, đã bị chìm vào một đêm tháng 4 ngay trong chuyến vượt biển đầu tiên sau khi va phải một khối băng khổng lồ trên vùng biển Đại Tây Dương. Theo tiểu thuyết, phần lớn hành khách đã bị thiệt mạng do trên tàu chỉ có 24 xuồng cứu hộ.
Điều hết sức lạ lùng là dường như tấn bi kịch tiểu thuyết đã trở thành hiện thực sau đó 14 năm. Vào năm 1909, xưởng đóng tàu nổi tiếng While Star Line của Anh đã bắt đầu chế tạo con tàu lớn nhất thời bấy giờ với tên gọi “Titanic”, có trọng tải 66.000 tấn. Rạng sáng ngày 15-4-1912, trong chuyến đầu tiên trên Đại Tây Dương, tàu Titanic đã đâm vào một núi băng và bị đắm ngay. Trong số 2.224 hành khách đã có 1.513 người bị thiệt mạng vì trên tàu chỉ có 20 xuồng cứu hộ.
Tiếp theo, chúng tôi sẽ nêu ra một trường hợp đáng chú ý có thể dẫn đến kết luận đó là sự trùng hợp ngẫu nhiên hay sự tiên đoán bằng linh cảm về tình hình thiên tai xảy ra trên thế giới trong năm 1999.
Ngày 6-10-1999, người viết bài này khi đọc một tập thơ chép tay do bà Mai Thị Xuyên ghi được nhờ linh cảm đã rất chú ý đến một bài thơ về năm Kỷ Mão đề ngày 1-1-1999 (âm lịch), trong đó có 5 câu sau đây:
“Sẽ có nhiều tai hoạ
Sao chổi đang đi tới
Trái đất va chạm vào
Động đất, bão và lụt
Hại người và cả của”.
Cần nói thêm là bà Mai Thị Xuyên sinh năm 1935, ở tại thị xã Hà Đông (Hà Tây), nguyên là y tá ở một bệnh viện tỉnh, nghỉ hưu sớm từ năm 1980, trình độ văn hoá thấp, thể trạng sức khoẻ bình thường. Nếu coi nội dung của mấy câu thơ trên đây là sự tiên đoán khái quát về tình hình thiên tai trong năm 1999 thì việc kiểm tra không có gì quá khó khăn. Rõ ràng, năm 1999 quả là khoảng thời gian có rất nhiều tai hoạ lớn về chiến tranh, động đất, bão, lũ lụt và hạn hán mà hậu quả là đã làm thiệt mạng hàng chục ngàn người và gây tổn thất hàng trăm tỷ đôla đối với nhiều quốc gia trên khắp thế giới (đặc biệt đáng chú ý là cuộc chiến ác liệt nổ ra ở tỉnh Côxôvô của Nam Tư, tranh chấp biên giới tại khu vực Kashmir giữa Pakistan và ấn Độ, các vụ đánh bom kinh hoàng tại thủ đô Matxcơva, động đất lớn ở Thổ Nhĩ Kỳ, Đài Loan, hai trận đại hồng thuỷ tại các tỉnh miền Trung của Việt Nam, trận lở đất và lũ quét thế kỷ ở Venezuela, bão lớn ở ấn Độ, Hoa Kỳ, châu Âu, hạn hán nặng ở Trung Đông và nhiều nơi khác). Tuy vậy, điều bất ngờ hơn cả của sự tiên đoán có lẽ nằm ở 2 câu:
“Sao chổi đang đi tới
Trái đất va chạm vào”.
Nếu hiện tượng nêu ra ở đây không được xác nhận thì giá trị tiên đoán của các câu còn lại sẽ bị giảm sút. Để kiểm nghiệm, cần phải tìm câu trả lời cho hai câu hỏi sau đây: Sao chổi nào đang đi tới Trái đất? Nếu xảy ra sự cố va chạm giữa Trái đất và sao chổi thì hậu quả sẽ như thế nào? Từ khi có trong tay mấy câu thơ tiên đoán, chúng tôi thường xuyên theo dõi các đài và báo để tìm kiếm thông tin có liên quan đến sự xuất hiện các sao chổi trong hệ Mặt trời của chúng ta. Và điều mong đợi đã dần dần được hé mở. Khoảng đầu trung tuần tháng 11-1999, đài truyền hình Hà Nội và đài truyền hình Việt Nam bắt đầu đưa tin về một trận mưa sao băng sẽ xuất hiện giữa tháng 11-1999 do một sao chổi nào đó gây ra. Thông tin cụ thể đã được báo Lao Động ra ngày 18-11-1999 và một số báo khác mô tả với nội dung như sau:
“Vào đêm 16 và 17 tháng 11-1999, Trái đất đã chuyển động qua đuôi sao chổi Tempel-Tuttle, khiến cho phần Châu Âu, Bắc Mỹ và Tây á nhìn thấy một trận mưa bụi thiên thạch lấp lánh trên bầu trời mà người ta gọi là trận mưa sao băng Leonits, do chúng có vẻ như xuất phát từ hướng chòm sao Sư tử (Leo). Trận mưa sao băng năm nay rất mạnh với chu kỳ xuất hiện là 33 năm, nó không gây thương tích cho con người trên Trái đất nhưng có thể làm hỏng các vệ tinh nhân tạo”.
Như vậy, có thể nói là Trái đất đã “va” vào đuôi sao chổi Tempel-Tuttle nhưng bình an vô sự, dường như tất cả những điều dự đoán trong 5 câu thơ nêu trên về cơ bản đã được thực tế xác nhận.
Cũng cần lưu ý rằng, việc tìm hiểu các nội dung tiên đoán nói chung là một vấn đề rất phức tạp và khá nhạy cảm. Mấy năm gần đây có nhiều thông tin thiếu chính xác đã lan truyền trong dân chúng ra nhiều nơi mà hậu quả là một số người nhẹ dạ cả tin đã tỏ ra hoang mang lo sợ. Bởi vậy, sự thận trọng khi tiếp xúc và khảo sát các sự việc tiên đoán phạm vi rộng có lẽ là yêu cầu phải được quan tâm thích đáng đối với những người nghiên cứu trong lĩnh vực đó.
Đức Phúc (T/c Thế Giới Trong Ta, số 107)
